سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )

139

تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )

تأسيس مستقرّ شدند ، قبائل مسيحى بودند مانند تغلب ، نمر ، اياد و حتى مسيحيانى از نجران . ( 47 ) به اين قبائل مسيحى از طرف پيامبر امتيازاتى داده شد كه در زمان ابو بكر و عمر نيز محفوظ ماند . 6 - الزاما بخش ديگرى از اعراب را ديگر بار بايد بازشناسى كرد ، اين بخش از خاندانهاى شريف و معروف مانند بيوتات العرب تشكيل مىشود . ابن سعد به خصوص اين نكته را تذكر مىدهد و مىگويد : تمام خاندان‌هاى اشراف عرب در كوفه نمايندگى داشتند درحالىكه اين مطلب در مورد بصره ، صادق نبود . ( 48 ) عنصر اساسى دوم جمعيت كوفه در شكل‌گيرى ويژگى شهر فارسيان بودند . عوامل فراوانى براى به حساب آوردن اين جريان عظيم به خصوص در كوفه بيشتر از ديگر شهرها وجود داشتند . در ميان آنها سه گروه برجسته بودند . اول ، فاتحان عرب مدائن ، قادسيه و سرانجام پيروزى عظيم نبرد نهاوند ، اسراى زيادى از فارس به چنگ آنان افتاد كه در دستهاى فاتحين به عنوان برده اسير شده و آنها را به شهر كوفه آوردند . اكثر ايشان به زودى اسلام را از اربابان عرب خود پذيرفته و آزادى يافتند ، ولى هم‌پيمان و نان‌خور آنها باقى ماندند . دوم ، وابستگى جغرافيايى كه بر روى مرز عراق ساسانى قرار گرفته و شهر را براى مهاجرت فارسيانى كه وسائل زندگى خود را در امپراطورى از دست داده بودند مناسب‌ترين محل مىساخت . كوفه براى آنان فرصتهاى تازه‌اى را بوجود آورد . به همين نحو ، تعداد زيادى از روستائيان با سقوط نظام فئوداليته ساسانى و آزادى كه حكومت اسلامى برايشان به ارمغان مىآورد ، ديگر سرزمين خود را پرمنفعت نيافتند و براى مشاغل ديگر راهى شهرهاى در حال رشد شدند . كوفه ، جذاب‌ترين محل براى آنان بود . سوم ، حضور 4000 نفر فارسى معروف به ديالمه ( ديلميان ) بود كه از آغاز تأسيس كوفه در اين شهر اقامت گزيده بودند و بعلاوه تعداد زيادى از زندانيان جنگ نهاوند جو اجتماعى سازگارى براى ديگر ايرانيان از جا كنده شده را جهت الحاق به هموطنانشان در آنجا ايجاد كرد . علاوه بر اين ، در ميان زندانيان جنگ تعداد چشمگيرى از زنان بودند كه بهره فاتحين عرب خود شده بودند . اين زنان به همسرى مشروع اسيركنندگان عرب